२०८२ साल माघ १७
हाइस्पीड सम्वाददाता
आगामी फागुन २१ मा हुन लागेको प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनका लागि काठमाडौँ–१ बाट अधिवक्ता कमल कोइराला ले स्वतन्त्र उम्मेदवारी दर्ता गरेका छन् । उनी कानुन, संविधान र सामाजिक न्यायका मुद्दाहरूमा अगाडि सर्छन् भन्ने प्रतिष्ठा लिएर राजनीतिक मैदानमा नयाँ शक्ति पैदा गर्ने दाबीका साथ चुनावी प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका हुन् ।
अधिवक्ता कोइरालाले १० वर्षभन्दा बढी समयदेखि कानुनी पेशामा सक्रिय हुँदै सामाजिक न्याय र संविधानको रक्षा गर्न अनेकौँ मुद्दाहरू लडेका छन् । उनले कहिले निशुल्क सेवा दिएर गरीब तथा वंचितको हकका लागि अदालतसम्मको पहुँच सुनिश्चित गर्न मद्दत गरेका छन् भने संविधान विरोधी धारणाका विरुद्ध निरन्तर हितार्थ रिट मुद्दा दायर गर्दै आएका अभियन्ताको रूपमा पनि परिचित छन् ।
काठमाडौँ निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा मनोनयन दर्ता गर्ने दिन, अधिवक्ता कोइरालाले निर्वाचन आयोगमा आफ्नो कागजात बुझाउँदै भनेका थिए कि अब नेपाली जनता पार्टी वा परम्परागत दलहरूले मात्र नेतृत्व दिनुहुँदैन “जनताको आवाजलाई कानुनको ढाँचामा समेटेर नेतृत्व दिने प्रयास गर्छु ।” उनका समर्थकहरूले यसलाई दल राजनीतिमा नयाँ विकल्पको उदय भन्नेगरी हेरेका छन् ।
कोइरालाले आफ्नो एजेन्डामा विषयगत सुधार, संविधानको सर्वोच्चता, सामाजिक समावेशीकरण र भ्रष्टाचारमुक्त प्रशासन को बलियो प्रतिवद्धता राखेका छन् । यसअघि पनि उनी नागरिकका संवैधानिक अधिकारहरू विरुद्धका प्रावधानहरूलाई चुनौती दिन न्यायालयमा रिट दायर गरेर न्यायव्यवस्थामा आम नागरिकको पहुँच बढाउने काममा सक्रिय रहेका थिए । यस्तो कार्यशैलीका कारण उनका समर्थकले उनलाई “समाजका कमजोर पक्षको आवाज” पनि भन्छन् ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार कमल कोइरालाको स्वतन्त्र उम्मेदवारी सामान्य निराश मतदाताहरू र पार्टी राजनीतिप्रतिको असन्तुष्टिको रणनीतिक जवाफ हुन सक्छ । धेरै मतदाताले परम्परागत दलहरूमा आधारित उम्मेदवारहरूलाई मत नदिने सोच राखिरहेको बेला कमल जस्ता कानुनी पृष्ठभूमि भएका नि:शंक नेता हरूलाई नयाँ विकल्पका रूपमा हेर्न थालेका छन् ।
कोइरालाको चुनावी एजेन्डामा आर्थिक सुधार र सामाजिक न्याय सम्बन्धी बुँदाहरू पनि स्पष्ट रूपमा देखिन्छन् । उनले कर सुधार, डिजिटल अर्थतन्त्रको प्रवर्द्धन, स्वरोजगारका अवसरहरू, शिक्षा तथा स्वास्थ्यलाई मूल अधिकारका रूपमा स्थापित गर्ने विषयलाई प्राथमिकता दिएको बताएका छन् । यसका साथै उनले नेपालको साँस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण तथा दिगो पर्यटन विकास मार्फत सामाजिक तथा आर्थिक उन्नति सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राखेका छन् ।
समावेशीकरण र नेतृत्व शैलीका विषयमा पनि कोइरालाले स्पष्ट दृष्टिकोण प्रस्तुत गरेका छन् । उनी पार्टी आधारित पुरानै संरचनाप्रति प्रश्न उठाउने र युवा तथा नयाँ पुस्तालाई राजनीतिमा समावेश गर्ने प्रतिवद्धता जनाएका छन् । यसले विशेषगरी युवा मतदाताबीच उनको पक्षमा बढ्दो आकर्षण सिर्जना गरेको विश्लेषकहरूले औँल्याएका छन् ।
तर राजनीतिक वृत्तले यस विषयलाई समान रूपमा हेर्दै छ कि स्वतन्त्र उम्मेदवारहरूको सफलता परम्परागत दलहरूका चुनौतीका रूपमा मात्र होइन, लोकतान्त्रिक प्रतिस्पर्धाको सशक्त संकेत पनि हो । कोइरालाजस्तो कानुन पेशाकर्मी तथा सामाजिक न्याय समर्थक उम्मेदवारले जनमतलाई कानूनी दृष्टिकोणबाट सम्बोधन गर्ने क्षमता राख्छन् भन्ने अपेक्षा केही मतदाताले व्यक्त गरेका छन् ।
उम्मेदवारी दर्ता पछि, काठमाडौं–१ क्षेत्रका मतदाताबीचको मतोभवन अझै स्पष्ट भएको छैन । प्रमुख दलका उम्मेदवारहरूका बीचमा प्रतिस्पर्धा निकै कडा छ जसमा पार्टी व्यवस्थाबाट परेका नयाँ आवाजहरू पनि देखिएका छन् । तथापि, कोइरालाको कानुनी पृष्ठभूमि तथा सामाजिक न्यायका लागि संघर्षलाई एक सशक्त विकल्पको रूपमा पनि हेरिन थालेको विश्लेषणहरू देखिन्छन् ।
कोइरालाको अभियानले आम नागरिकका संवैधानिक अधिकार, राजनीतिमा पारदर्शिता, नयाँ नेतृत्वका आवश्यकताहरू जस्ता विषयहरूलाई चुनावी बहसको केन्द्रमा राख्दछ । यसले नेपाली राजनीतिमा परम्परागत दल केन्द्रित बहसलाई मात्रै सीमित नराखी नयाँ स्वर, नयाँ सोच र कानुनी न्यायिक दृष्टिकोण समेट्ने प्रचार गर्छ ।
यो निर्वाचन अभियान नेपाली राजनीतिमा दल व्यवस्था विरुद्धको विकल्पको रूपमा पनि चलिरहेको छ । जहाँ नागरिकले आफूले विश्वास गरेका योग्य र काबिल प्रतिनिधिलाई मात्रै होइन, संवैधानिक अधिकार र न्यायको लागि बलियो आवाज भएका उम्मेदवारको खोजी पनि गरिरहेका छन् । यसै सन्दर्भमा कमल कोइरालाको स्वतन्त्र उम्मेदवारी विशेष ध्यानाकर्षण तथा चर्चा बिषय बन्न सफल भएको छ ।
समग्रमा, कमल कोइरालाको राजनीति प्रवेश सरल उम्मेदवारी भन्दा बढेर नेपालका कानुनी, सामाजिक र संरचनात्मक विषयहरूलाई उठाउने एक प्रयासको रूपमा पनि हेरिएको छ । आगामी निर्वाचनको दिन नजिकिंदै गर्दा उनको अभियानले मतदाताको सोच, परम्परागत राजनीति तथा लोकतान्त्रिक प्रतिस्पर्धा माथि के कस्तो प्रभाव पार्नेछ भन्ने विषयमा सबैको ध्यान केन्द्रित छ ।
तपाईको प्रतिक्रिया