२०८२ साल फाल्गुन १२
हाइस्पीड सम्वाददाता
नेपालमा बिहान उठ्नेबित्तिकै चिया पिउने संस्कार जस्तै बनेको छ। धेरैका लागि दिनको सुरुवात नै एक कप दूधचिया वा कालो चियाबाट हुन्छ। तर स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार खाली पेट चिया पिउने बानीले दीर्घकालीन रूपमा पेट र सम्पूर्ण शरीरमा नकारात्मक असर पार्न सक्छ। विभिन्न पोषण तथा ग्यास्ट्रोइन्टेरोलोजी सम्बन्धी अनुसन्धानले खाली पेटमा क्याफिनयुक्त पेय पदार्थ सेवन गर्दा एसिड स्राव बढ्ने, पाचन प्रणालीमा असन्तुलन आउने र पोषक तत्वको अवशोषणमा असर पर्ने देखाएको छ।
चियामा पाइने क्याफिन र ट्यानिन (tannins) ले पेटमा हाइड्रोक्लोरिक एसिडको उत्पादन बढाउँछ। जब पेट खाली हुन्छ, एसिडले प्रत्यक्ष रूपमा पेटको भित्तामा असर पार्न सक्छ, जसले एसिडिटी, ग्यास, जलन र दीर्घकालमा ग्यास्ट्राइटिसको जोखिम बढाउँछ। चिकित्सकहरूका अनुसार बिहानै बारम्बार एसिड बढ्दा अल्सरसम्बन्धी समस्या पनि निम्तिन सक्छ, विशेषगरी पहिले नै संवेदनशील पाचन प्रणाली भएका व्यक्तिमा।
ट्यानिनले आइरनजस्ता खनिज तत्वको अवशोषणमा अवरोध पुर्याउने अनुसन्धानले देखाएको छ। नेपालमा विशेषगरी महिलामा आइरनको कमी (एनेमिया) व्यापक रहेकाले खाली पेट चिया पिउने बानीले समस्या झन् बढाउन सक्छ। खाना नखाई चिया पिउँदा शरीरले आवश्यक पोषक तत्व राम्ररी सोस्न सक्दैन, जसले थकान, कमजोरी र कपाल झर्ने जस्ता लक्षण देखिन सक्छन्।
खाली पेट क्याफिन सेवनले कोर्टिसोल (stress hormone) को स्तर पनि बढाउन सक्छ। बिहानको समयमा शरीर स्वाभाविक रूपमा कोर्टिसोल उच्च हुने अवस्थामा हुन्छ, त्यसमाथि क्याफिन थपिँदा हृदयगति बढ्ने, चक्कर लाग्ने, आत्तिने जस्ता समस्या देखिन सक्छन्। केही व्यक्तिमा यसले हात काँप्ने र अत्यधिक पसिना आउने समस्या पनि गराउन सक्छ।
दूधचियामा धेरै चिनी प्रयोग गर्ने चलनले अर्को जोखिम थप्छ। खाली पेट चिनीको मात्रा बढी हुँदा रगतमा ग्लुकोज स्तर अचानक बढेर पछि घट्ने (sugar crash) हुन सक्छ, जसले चाँडै भोक लाग्ने, चिडचिडापन र थकान निम्त्याउँछ। लामो समयसम्म यस्तो बानीले मेटाबोलिक असन्तुलन र तौल वृद्धि हुन सक्ने पोषणविद्हरू बताउँछन्।
यद्यपि, सबैमा समान असर देखिँदैन। केही अध्ययनले हल्का खाना खाएपछि सीमित मात्रामा चिया सेवन सुरक्षित मानिन्छ। विज्ञहरूको सुझाव अनुसार बिहान उठेपछि सिधै चिया पिउनुभन्दा पहिले एक गिलास पानी पिउने, केही फलफूल वा हल्का नास्ता खाने र त्यसपछि चिया पिउनु उपयुक्त हुन्छ। ग्यास्ट्रिक समस्या भएकाले विशेष सावधानी अपनाउनुपर्छ।
निष्कर्षतः, खाली पेट चिया पिउनु छोटो समयमै गम्भीर समस्या नदेखिए पनि दीर्घकालमा एसिडिटी, पोषण कमी र हर्मोन असन्तुलन जस्ता जोखिम बढाउन सक्छ। सन्तुलित बानी र सचेत सेवन नै स्वास्थ्य सुरक्षाको आधार हो भन्नेमा स्वास्थ्य विज्ञहरू जोड दिन्छन्।
तपाईको प्रतिक्रिया