२०८२ साल चैत्र २२
हाइस्पीड संवाददाता
वायु प्रदूषण : नेपालमा बढ्दो स्वास्थ्य संकट, हजारौँको ज्यान जोखिममा
काठमाडौं । नेपालमा वायु प्रदूषण अहिले सबैभन्दा ठूलो स्वास्थ्य जोखिमको रूपमा देखिएको छ । पछिल्लो अध्ययनहरू अनुसार प्रदूषित हावाले नेपालीहरूको औसत आयु करिब ३.४ वर्षले घटाइरहेको छ भने हरेक वर्ष हजारौँ मानिसको अकाल मृत्यु हुने गरेको तथ्य सार्वजनिक भएको छ ।
स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार नेपालमा वायु प्रदूषणकै कारण वार्षिक करिब ४२ हजार मानिसको मृत्यु हुने गरेको छ । विशेषगरी काठमाडौं उपत्यका र तराई क्षेत्र प्रदूषणको उच्च जोखिममा रहेका क्षेत्र हुन् । यहाँको हावामा रहेको सूक्ष्म कण (PM2.5) मानव शरीरमा गहिरो असर पार्ने खालको हुन्छ, जसले फोक्सो, मुटु र रक्तसञ्चार प्रणालीमा गम्भीर समस्या निम्त्याउँछ ।
अस्पतालहरूमा पनि प्रदूषणसँग सम्बन्धित बिरामीहरूको संख्या बढ्दै गएको छ । चिकित्सकहरूका अनुसार आँखामा जलन, घाँटी दुख्ने, लामो समयसम्म खोकी लाग्ने, दम, निमोनिया तथा श्वासप्रश्वासमा समस्या हुने बिरामीहरू उल्लेख्य रूपमा बढेका छन् । अझ गम्भीर अवस्थामा मुटुरोग, स्ट्रोक, क्यान्सर, मधुमेह र मानसिक स्वास्थ्य समस्यासमेत देखिन सक्ने विज्ञहरूले बताएका छन् ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार सवारी साधनबाट निस्कने धुवाँ, उद्योगधन्दा, सडक तथा निर्माणको धुलो, फोहोर जलाउने प्रचलन र वन डढेलो मुख्य कारण हुन् । यस्ता कारणले नेपालमा वायु गुणस्तर विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) को मापदण्डभन्दा धेरै गुणा खराब रहेको पाइएको छ ।
बालबालिका, वृद्ध तथा दीर्घरोगीहरू यसबाट सबैभन्दा बढी प्रभावित हुने गरेका छन् । प्रदूषणका कारण बालबालिकामा फोक्सोको विकासमा असर, कम तौलमा जन्मिने समस्या तथा मस्तिष्क विकासमा समेत असर पर्ने खतरा रहेको अध्ययनहरूले देखाएका छन् ।
विशेषज्ञहरूले समस्या समाधानका लागि विद्युतीय सवारी साधनको प्रयोग बढाउने, उद्योगमा स्वच्छ प्रविधि अपनाउने, फोहोर जलाउने प्रचलन रोक्ने र जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उपाय आवश्यक रहेको बताएका छन् । समयमै प्रभावकारी कदम चाल्न नसके स्वास्थ्य संकट अझ गम्भीर बन्ने चेतावनी दिइएको छ ।
वायु प्रदूषण नेपालका लागि मौन तर घातक स्वास्थ्य संकट बनेको छ । यदि यसलाई नियन्त्रण गर्न ठोस कदम चालिएन भने आगामी दिनमा यसले अझ ठूलो मानवीय तथा आर्थिक क्षति पुर्याउने निश्चित देखिन्छ ।
तपाईको प्रतिक्रिया